Waarom je notities herlezen niet genoeg is

Als je je notities herleest, voelt alles vertrouwd. De woorden, de schema's, de volgorde van de ideeën, je herkent het allemaal. Die herkenning geeft je het gevoel dat de informatie goed in je geheugen zit. Maar een pagina herkennen terwijl die voor je ligt en de inhoud ophalen op de dag van het examen zijn twee verschillende taken.

Een enquête bij 177 studenten vond dat de meesten hun notities of handboek herlezen, en dat relatief weinigen zichzelf overhoren. De auteurs spreken van een illusie van competentie (Karpicke e.a., 2009). In het overzicht van Dunlosky en collega's staat herlezen bij de technieken met weinig nut, naast markeren en samenvatten (Dunlosky e.a., 2013). Met andere woorden, de meest gebruikte methode is ook een van de methodes met het dunste bewijs. Op de middelbare school net als op de universiteit brengen velen hun avonden met deze techniek door, omdat ze makkelijk en geruststellend is.

In experiment 2 van Roediger en Karpicke leerden 120 studenten prozateksten. Sommigen lazen één keer en overhoorden zichzelf daarna drie keer. Anderen herlazen de tekst vier keer. Een week later onthield de eerste groep 61% van de ideeën en de tweede 40% (Roediger en Karpicke, 2006).

Eén detail is heel belangrijk. Na 5 minuten gaf herlezen een betere score. Tussen die snelle test en de test een week later vergaten de herlezers 52% van wat ze kenden, tegen 14% voor wie zichzelf overhoorde (Roediger en Karpicke, 2006). Als je jezelf dus meteen na het herlezen test, zal het voelen alsof het werkt. Het vergeten komt daarna. Het is hetzelfde mechanisme als wanneer op zondagavond voor een toets alles geleerd voelt en woensdag alles verdwenen is. Het belangrijkste punt is dat het moment waarop je test bepaalt welke conclusie je over je methode trekt.

In de studie waren de studenten die herlazen het meest overtuigd dat ze het zouden onthouden, en zij vergaten het meest (Roediger en Karpicke, 2006). Dat is geen geïsoleerd geval. Bij Swahili-woordenschat hingen de voorspellingen van de studenten over hun eigen succes niet samen met hoe goed ze het echt deden (Karpicke en Roediger, 2008). Met andere woorden, je gevoel van beheersing is geen goed meetinstrument.

Bjork, Dunlosky en Kornell beschrijven deze verkeerde overtuigingen van studenten en stellen voor ze te vervangen door wenselijke moeilijkheden, studiesituaties die wat veeleisender zijn maar langer beklijven (Bjork e.a., 2013). De valkuil van herlezen is precies dat het comfortabel is. Als je studiesessie je nooit in de moeilijkheid brengt, vraag je dan af of je iets ophaalt of alleen herkent. Een simpele test is je notities sluiten, opschrijven wat je je herinnert en dan vergelijken.

Je hoeft niet te stoppen met herlezen. Lees één keer om te begrijpen en ga dan over op overhoren. Sluit je notities, beantwoord vragen, verbeter jezelf en begin een paar dagen later opnieuw. In de experimenten versloeg één keer lezen en dan drie keer overhoren vier keer herlezen (Roediger en Karpicke, 2006). Voor de details van de methode, zie Actief herinneren, waarom jezelf overhoren beter werkt dan herlezen.

Voor de spreiding houd je het voorbeeld aan dat berekend is uit de studie van Cepeda en collega's. Met een examen over 10 dagen herhaal je de stof 2 tot 4 dagen na de eerste sessie (Cepeda e.a., 2008). En om te zien waar dit past, vergelijkt de pagina Hoe je effectief studeert, volgens de onderzoeken de tien technieken. Op de middelbare school betekent dat de cursusvragen voor je geschiedenishoofdstuk opnieuw maken met je schrift dicht, in plaats van de samenvatting een vijfde keer te herlezen de avond voor de toets.